اخبار و روایات در مورد حرام شدن آتش بر ذریه حضرت زهرا (س)

-۱ از حضرت صادق علیه السلام روایت شده که به خاطر عظمت حضرت فاطمه علیهاالسلام خداوند ذریه آن حضرت را بر آتش
-۲ از عبد خیر، از حضرت علی . [۱۰۹۰] « ثم اورثنا الکتاب » : جهنم حرام کرده است و درباره آنان این آیه شریفه نازل شده است
علیه السلام روایت شده که فرمود از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از تفیر این آیه سوال کردم، حضرت فرمود: آنان ریه و
یعنی آن کسی که بدون توبه از « ستمگر بر خود » فرزندان تو میباشند که در روز قیامت به سه گروه از قبرهایشان بیرون میآیند
آن « سابق بالخیرات » یعنی کسانی از ذریه تو که نیکیها و بدیهایشان یکسان است، و « برخی از آنان میانهرو هستند » دنیا رفته است
۳- ابوهاشم جعفری گوید در خدمت حضرت امام حسن . [ کس از ذریه تو است که حسناتش بر سیئاتش فزونی دارد. [ ۱۰۹۱
عسکری علیه السلام بودم و از آن حضرت درباره این آیه شریفه پرسیدم، حضرت فرمود همگی اینان از خاندان حضرت محمد
سابق بالخیرات باذن » کسی است که امام را میشناسد و « مقتصد » آن کسی است که به امام اقرار ندارد و « ظالم بر خود » ، میباشند
امام است. ابوهاشم گوید: اشک از دیدگان من جاری شد و با خود درباره مقامات آلمحمد میاندیشیدم، حضرت به من « الله
نگریسته و فرمود: قضیه از آن چه که تو درباره آن میاندیشی بالاتر و شان و مقام آلمحمد برتر از آن است تو سپاسگزار خداوند
باش که تو را متمسک به حبل ولایتشان کرده، در [ صفحه ۹۶۲ ] روز قیامت در آن هنگام که مردم را به سوی امام میخوانند تو به
۴- از حضرت رضا علیه السلام در باب این . [ نام آنان فراخوانده میشوی، پس بشارت باد تو را که بر خیر و نیکی میباشی. [ ۱۰۹۲
عارف به امام است و « مقتصد » امام است « سابق بالخیرات » آیه شریفه سوال گردید ایشان فرمودند فرزندان حضرت فاطمه میباشند و
کسی است که امام را نمیشناسد. ۵- و نیز از آن حضرت روایت شد که مقصود خداوند متعال از این آیه عترت پاک « ظالم لنفسه »
پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم میباشد و اگر مقصودش تمام افراد امت میبود همگی اهل بهشت میشدند، چون خداوند متعال
لذا وراثت « جنات عدن یدخلونا » : و بعد همگی آنان را اهل بهشت دانست و فرمود « برخی از آنان به خود ستمگرند » فرمود
مخصوص عترت طاهره و نه افراد دیگر است. ۶- از حضرت عسکری علیه السلام روایت شده که همگی آنان از خاندان حضرت
کسی است که با امام آشنا است « مقتصد » محمد میباشند، ظالم به خویشتن آن کسی است که اقرار به امامت امام خود نداشته باشد
صفحه ۳۲۰ از ۳۶۰
امام است. ۷- از حضرت باقر علیه السلام نقل شده است که فرمود: این آیه درباره فرزندان حضرت علی و « سابق بالخیرات » و
سابق » حضرت فاطمه علیهم السلام است. ۸- و از همان حضرت نیز روایت شده که فرمود: این آیه فقط درباره ما است، اما
آن کسی است که روزها روزه و شبها بیدار « مقتصد » علی بن ابیطالب و حسنین علیهماالسلام و شهید از ما خاندان، و « بالخیرات
هر آن چه که درباره بقیه مردم اجراء میشود درباره او نیز [ صفحه ۹۶۳ ] هست و گناهش آمرزیده میشود. « ظالم لنفسه » است و
-۹ علامه امینی رحمهالله گوید: از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم درباره دختر بزرگوارش حضرت فاطمه . [۱۰۹۳]این روایت را ،« همانا فاطمه عفت خویش را حفظ کرد خداوند هم ذریه او را بر آتش حرام کرد » : علیهاالسلام روای شده که فرمود
۵۴ و محب الدین / ۱۵۲ آورده و گفته است که این حدیثی صحیح الانساد است و خطیب در تاریخش ۳ /۳ « المستدرک » حاکم در
۲۲۲ به اسنادش از حذیفه بن « الکفایه » طبری در ذخائر العقبی صحفه ۴۸ از ابوتمام در فوائدش و صدر الحفاظ گنجی شافعی در
همانا فاطمه عفت و پاکدامنی خود را حفظ کرد خداوند او و » : الیمان روایت کرده که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود
و در صفحه ۲۲۳ به سندی دیر از ابنمسعود با عبارت و لفظ حذیفه آورده است، و سیوطی در «. ذریهاش را بر آتش حرام کرد
از طریق بزار و « جمع الجوامع » صفحه ۲۵۷ از ابنمسعود از طریق بزار و ابویعلی و عقیلی و طبرانی و ابنشاهین، و در « احیاء المیت »
۲۱۹ از طریق طبرانی با عبارت، /۶ « کنیز العمال » عقیلی و طبرانی و حاکم با عبارت حذیفه یمانی و متقی هندی در کتاب اکمالش بر
و ابنحجر در .« همانا فاطمه خویشتنداری کرد و خداوند او را به خاطر این عفت و پاکدامنی و ذریه او را بر آتش حرام کرد »
از طریق ابوتمام و بزار و طبرانی و ابونعیم با همین لفظی که آورده شد و بعد گوید: در روایتی دیگر آمده است که « الصواعق »
و در صفحه ۱۱۲ از طریق بزار و ابویعلی و طبرانی و حاکم با لفظ و عبارت دوم آورده .« خداوند او و ذریهاش را بر آتش حرام کرد »
۱۰ – مرحوم امینی اعلی الله مقامه در جای دیگر . [ ۴۵ با هر دو عبارت نقل کرده است. [ ۱۰۹۴ « نور الابصار » است و شبلنجی در
همانا فاطم خویشتنداری کرد » : گوید: ابنتیمیه حرانی [ صفحه ۹۶۴ ] گوید: حدیثی که از رسول خدا نقل شده که حضرت فرموده
به اتفاق حدیث شناسان کذب محض است و دروغ بودنش « و عفت خود را نگه داشت خداوند او و ذریهاش را بر آتش حرام نموده
برای غیر اهل حدیث نیر واضح است زیرا فرمایش حضرت: فاطمه عفت خود را حفظ کرد و تا آخر قطعا باطل است، زیرا سارا زن
حضرت ابراهیم نیز عفت خویش را حفظ کرد و خداوند ذریه او را بر آتش حرام نکرد و نیز صفیه عمه رسول خدا صلی الله علیه و
آله و سلم عفت خود را حفظ کرد و از ذریه او هم افراد نیکوکار بودند و هم افراد ستمگر، خلاصه آنکه زنان پارسا و حافظ عفت
بیشمارند که تعداد آنها را فقط خدا میداند و در بین فرزندان آنها افراد مختلف از نیکوکار و تبهکار، مومن و کافر وجود دارند و
خلاصه آنکه مزیت و برتری حضرت فاطمه به خطار خویشتنداری و عفت او نیست زیرا در این فضیلت عده دیگری از زنان با
۱۲۶ . در پاسخ باید گفت که جای تعجب و شگفتی بسیار از این شخص میباشد وی گمان کرده / ایمان با آن حضرت شریکند. ۲
که اجماعات و اتفاقات به دلخواه او است، که هر گاه به تاویل آیه یا حدیث یا مساله و اعتقادی دست نیافت در تمام آنها به جوامع
علمی بگوید: همه شما اتفاق داشته باشید و بعد هم همگی آنها از مرده و زنده جواب مثبت به او میدهند و او به اتفاق و اجماع
آنان احتجاج و استدلال و منعی از سرودن سخنان بهیوده نداشت بیش از آن چه که ای مرد گفته نمیتوانست بگوید. ای کاش
معلوم میشد که بر کجای این حدیث اتفاق و اجماع بر بطلان و کذبش شده با اینکه گروهی از حفاظ آن را نقل کرده و تعدادی
از حدیث شناسان آن را صحیح دانستهاند و ای کاش او این سخنان را به کسانی نسبت میداد که دروغ گوئی آنان ثابت شده و
تالیفات و کلمات آنان را [ صفحه ۹۶۵ ] اسم میبرد ولی او حتی یک نفر از ایشان را هم نبرده و همانطور که گفتیم به دلخواه خود
اجماع و اتفاقی آفریده و نقل کرده است. با اینکه این حدیث را اشخاص ذیل نقل کردهاند: حاکم خطیب بغدادی، بزار، ابویعلی،
عقیلی، طبرانی، ابنشاهین، ابونعیم، محبالدین طبری، ابنحجر، سیوطی متقی هندی، هیثمی، رزقانی، صبان، بدخشی. وقتی صحت
حدیث اثبات شد کدام وزنهای میتواند به مناقشه و اشکال تراشی در مقابل آن به ایستد و با اوهام و پندارها و وسوسهها و ذوق
صفحه ۳۲۱ از ۳۶۰
وسلیقههای سست و بیپایه و بعید شمردنهای خیالی بر آن ایراد گیرد، چنانکه عادت و روش این فرد -ابنتیمیه- در هرگونه
فضیلتی است که درباره اهل البیت نمیپسندد و چه ملازمهای بین خویشتنداری و حرام بودن ذریه بر آتش در بین است که بخواهد
جواب نقض داده وافرادی هم چون سارا و صفیه و زنان با ایمان را در مقابل بیاورد، بلکه این فقط فضیلتی است که خداوند متعال به
بانوی زنان جهان حضرت فاطمه علیهاالسلام عنایت کرده و چه بسیار دیگر فضائل ویژهای که دیگر زنان با فضیلت هم چون سارا و
مریم و حواء و دیگران از آنها بیبهرهاند و لذا اشکالی پیش نمیآید که درباره آن حضرت فضیلتی قائل شویم که دیگران را از آن
۲۰۳ در نفی این ملازمه / بهرهای نبوده که از این گونه فضائل حضرت را بسیار است. علامه رزقانی مالکی در شرح المواهب ۳
گوید: حدیث را ابویعلی و طبرانی و حاکم نقل کرده و آن را از ابنمسعود به طریق صحیح آورده و صحیح دانسته و شواهدی نیز بر
صحت دارد و مترتب ساختن تحریم ذریه او بر آتش بر خویشتن داری از باب اظهار مزیت و برتری فضائل آن حضرت در این
وصف است که با اشاره وجود این وصف در حضرت مریم دختر عمران و ستایشی از صفت خویشتنداری آمده است و الا حرمت
حرضت زهرا بر آتش از طریق [ صفحه ۹۶۶ ] روایاتی دیگر مسلم و محرز است و این حدیث با احادیث دیگر تایید میشود که از
همانا فاطمه، فاطمه نامیده شد بدان جهت که خداوند او و ذریهاش را از آتش در روز » : آن جمله حدیث ابن مسعود است که گوید
۱۰۹۵ ] . و فرمایش حضرت رسول به حضرت فاطمه که خداوند تو و هیچ یک از فرزندانت را عذاب ] « قیامت به دور ساخته است
همانا خداوند تو و ذریهات را بخشیده و آمریده » نخواهی کرد. [ ۱۰۹۶ ] . و فرمایش آن حضرت به حضرت علی علیه السلام که
پروردگارم به من در مورد اهل بیتم وعده داده که هر یک از آنان را که به یکتائی خداوند و » و فرمایش آن حضرت که « است
یا علی همانا خداوند تو و ذریهات را و » رسالت من اقرار کنند را عذاب نکند. [ ۱۰۹۷ ] . و فرمایش آن حضرت علی علیه السلام که
نخستین چهار نفری که وارد بهشت » ، و فرمایش آن حضرت که یا علی «. فرزندانت و اهل و شیعیان و دوستان تو را آمرزیده است
میشوند من و تو و حسن و حسین خواهیم بود و ذریه ما پشت سر ما و همسران ما پشت سر ذراری ما. [ ۱۰۹۸ ] و شیعیان، در طرف
راست و چپ ما، قرار خواهند گرفت. و در عبارتی دیر چنین آمده است، آیا از این که تو در بهشت با من [ صفحه ۹۶۷ ] هستی و
۱۱ – مرحوم امینی رحمهالله در جای دیگر در پاسخ قصیمی . [ حسن و حسین و ذریه ما پشت سر ما باشند. خشنود نیستی. [ ۱۰۹۹
« فاطمه » ۲۰۳ از ابنمسعود به صورت مرفوع روایت کردهاند که: نامگذاری / و زرقانی در شرحش ۳ « المواهب » گوید: قسطلانی در
اگر تولدش پیش از بعثت باش به الهام از سوی خداوند بوده است و اگر بعد از بعثت باشد احتمال دارد که به وسیله وحی باشد،
کودک از شیر ) « فطم الصبی » کرده و فطم به معنای منع است که از این معنا گرفته شده است « فطم » بدان جهت که خداوند او را
گرفته شد) و ذریهاش را از آتش روز قیامت یعنی از آتش منع کرد و بازداشت. اما درباره خود آن حضرت و دو پسرش این منع و
بازداشتن از آتش به طور مطلق است، ولی غیر از آن سه نفر دیگر باز داشتن از آتش عبارت از آتش و عذاب مخلد و جاودانه است
و لذا مانعی ندارد که بگوئیم بعضی از آنان به خاطر تطهیر و پاک شدن وارد دوزخ میشوند، بنابراین در این حدیث بشارتی برای
خاندان آن حضرت است که بر اسلام میمیرند و هیچ گاه عاقبت کارشان با کفر، و به صورت کافر ختم نمیشود. نظیر همین
مطلب سخنی است که سمهودی در خبر شفاعت درباره کسانی که در مدینه بمیرند گفته، با اینکه برای هر کس که مسلمانان بمیرد
شفاعت میشود و یا اینکه آمده که خداوند به احترام حضرت فاطمه برای کسانی از آنان که مرتکب گناهان شده خواهان آمرزش
است، و یا اینکه به توبه نصوح موفقشان میدارد، هر چند به هنگام مردن باشد و توبه ایشان را در آن هنگام از آنان میپذیرد، این
حدیث را ابنعساکر حافظ دمشقی و غسانی و خطیب روایت کرده و این دو نفر اخیر گفتهاند در سند حدیث افرادی ناشناخته وجود
دارند (لذا حدیث مرفوع است) که از آن جهت [ صفحه ۹۶۸ ] فاطمه را فاطمه نامیدند که خداوند او و دوستدارانش را از آتش جدا
ساخته است،و در این حدیث مژدهای همگانی برای هر فرد مسلمانی است که آن حضرت را دوست داشته باشد. و در این تاویلاتی
است که ذکر شد و اما آن چه را که ابونعیم و خطیب روای کردهاند که از حضرت علی بن موسی بن جعفر الصادق سوال شد
صفحه ۳۲۲ از ۳۶۰
حضرت فرمود: این « حضرت فاطمه عفت خویش را حفظ کرد و خداوند او و ذریهاش را بر آتش حرام نمود » درباره این حدیث که
مخصوص حسنین علیهماالسلام و آن چه را که اهل حدیث نقل کردهاند که حضرت، برادرش زید را که بر مامون خروج کرده بود
توبیخ و سرزنش فرمود، و سخن او که گفت: تو به رسول خدا چه میگوئی؟! این فرمایش رسول خدا که فرمود: همانا فاطمه عفت
خویش را نگه داشت، تو را گول زده و مغرور ساخته است، تا آخر حدیث، که حضرت به او فرمود: این حدیث مربوط به فرزندانی
است که از شکم آن حضرت خارج شدهاند نه برای من و تو، به خدا سوگند به بهشت خداوند نخواهد رسید مگر از طریق اطاعت و
فرمانبرداریی خداوند،تو اگر میخواهی آن چه را که آنان از طریق اطاعت به آن رسیدهاند تو از طریق معصیت به آن برسی؟! پس
مقام تو در پیشگاه خداوند بیش از آنان است. این فرمایشات حضرت رضا از باب تواضع و وادار کردن و تشویق بر طاعت و مغرور
نشدن به فضائل و مناقب است، هر چند آنها فراوان باشد،چنانکه صحابهای که به طور قطع و یقین اهل بهشت بودند، همیشه در حال
ترس و مراقبت از خداوند بودند و الا لفظ ذریه در زبان عرب مخصوص کسانی نیست که از شکم آن حضرت خارج شدهاند،
با اینکه بین حضرت ابراهیم و آنان چندین قرن فاصله بوده است، و « و من ذریته داود و سلیمان » چنانکه در قرآن مجید آمده که
حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام با آن فصاحت و بلاغتی و آشنائی کهبه زبان عرب دارد چنین بیانی نمیفرماید که ذریه
فقط شامل فرزندانی میشود که از شکم آن حضرت بیرون [ صفحه ۹۶۹ ] آمدهاند به علاوه مقید ساختن به مطیع، خصوصیت و
ویژگی ذریه بودن و دوستدار بودن را از بین میبرد، مگر اینکه گفته شود، که خداوند حق دارد که مطیع را عذاب کند و در این
صورت خصوصیت ذریه بودن به احترام حضرت زهراء و گرامی داشتن آن حضرت آنست که مطیع از فرزندان او را عذاب نکند
واللهاعلم. حافظ دمشقی با اسنادش از حضرت علی علیه السلام روایت کرده که آن حضرت فرمود که رسول خدا صلی الله علیه و آله
علی علیه السلام عرض کرد یا رسولالله به چه ،؟« ای فاطمه آیا میدانی چرا فاطمه نامیده شدهای » : و سلم به حضرت زهراء فرمودند
آیا آقای قصیمی باز هم چنین نظر «. همانا خداوند عزوجل او و ذریهاش در روز قیامت از آتش دور ساخته است » : مناسبت؟ فرمود
میدهد که فقط شیعیانند که به اعتقادی که بزرگان و پیشکسوتان قومش نگفته و بدان معتقد نیستند، عقیده دارند؟ و یا اینکه
حدیثی را روایت کردهاند که حافظان مذهب او آن حدیث را روایت نکردهاند؟و یا چیزی را گفتهاند که بادین حنیف اسلام
مخالفت دارد، و آیا او میتواند ابنحجر و زرقای و افرادی مانند آنها را که از حافظین حدیث در اهل سنت میباشند و در این
برتری دادن ذریه با شیعه هم عقیدهاند، متهم کند، و به آنان این نسبت را بدهد که معتقد به عصمت آنها باشند و آن چه را که بر
شیعه بار میکند بر آن بزرگان نیز حمل کند. و اگر گفتیم خداوند متعلا گروهی را ویژگی این برتری داده که از گناه به دور
ساخته و به خاطر این دوری و عصمت و پشیمانی از کوتاهی در تکالیف مقام شفاعت به آنان داده بدعت نیست و با قانون عدل
[ الهی و اصول مسلم دینی منافات ندارد، فقد سبقت رحمته غضبه و وصعت کل شییء. [ ۱۱۰۰ ] . [ صفحه ۹۷۳
برگرفته از کتاب فاطمه زهرا شادمانی دل پیامبر نوشته: احمد رحمانی همدانی

روبات عترت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *