اعتراض ابن تیمیه به حزن حضرت زهرا (س)

ابن تیمیه در اعتراض به حزن حضرت زهرا (س) در سوگ پدرش و مقایسه آن با حزن ابوبکر در غار میگوید: «شیعه و دیگران از فاطمه حکایت میکنند که به حدّی در سوگ پیامبر (ص) حزن داشته که قابل توصیف نیست، و اینکه او بیت الاحزان ساخته است، و این کار را مذمّت برای او به حساب نمیآورند، با اینکه او بر امری حزن داشته که فوت شده و باز نمیگردد، ولی ابوبکر در زمان حیات پیامبر از ترس اینکه حضرت کشته شود خوف داشته است و آن حزنی است که متضمن حراست است، و لذا چون حضرت فوت کرد هرگز چنین حزنی را ابوبکر نداشت؛ زیرا بیفایده است، نتیجه اینکه حزن ابوبکر بدون شکّ کاملتر از حزن فاطمه است».(۱۲۹)
پاسخ
اوّلاً: حزن ابوبکر ناشی از ضعف ایمان او به نصرت الهی بوده است و لذا پیامبر (ص) در غار به او فرمود: «لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا»؛(۱۳۰) «غم مخور، خدا با ماست.»
و نیز خداوند متعال میفرماید: «اَلا إِنَّ اَوْلِیاءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلا هُمْ یَحْزَنُونَ»؛(۱۳۱) «آگاه باشید [دوستان و] اولیای خدا، نه ترسی دارند و نه غمگین میشوند.»
ثانیاً: حزن در فراق محبوب و گریه کردن بر او نه تنها امری جایز و راجح است بلکه خود پیامبر (ص) نیز چنین میکرده است.
انس بن مالک از پیامبر (ص) نقل کرده که فرمود: «إنّ العین تدمع والقلب یحزن ولانقول إلّا مایرضی ربّنا، وإنّا لفراقک یا إبراهیم لمحزونون»؛(۱۳۲) «همانا چشم میگرید، و قلب محزون میشود ولی غیر از آنچه رضایت پروردگار ماست نمیگوییم، و به طور حتم ای ابراهیم در فراق تو محزونیم.»
چرا ابن تیمیه به پیامبر (ص) اعتراض نمیکرد که چرا به امری که گذشته و فوت شده محزونی؟!
بخاری و مسلم نقل کردهاند: هنگامی که خبر شهادت زید بن حارثه و جعفر بن ابی طالب و عبداللَّه بن رواحه در غزوه موته به پیامبر اکرم (ص) رسید؛ در حالی که آثار حزن بر ایشان هویدا بود، جلوس نمود.(۱۳۳)
بخاری از انس بن مالک نقل کرده که گفت: «قنت رسول اللَّه (ص) شهراً حین قتل القرّآء، فما رایت رسول اللَّه حزن حزناً قطّ اشدّ منه»؛(۱۳۴) «هنگامی که قاریان قرآن در کنار بئر معونه به شهادت رسیدند، یک ماه حضرت با مردم سخن نمیگفت. و هرگز دیده نشد که پیامبر (ص) به این شدّت ناراحت شده باشد.»
ثالثاً: حزن و اندوه حضرت زهرا (س) بعد از وفات پیامبر (ص) تنها در فراغ پدرش نبوده، بلکه حزن و اندوه و گریه او بر ارتداد امت و به فراموشی سپردن تمام زحمات و سفارشات پدرش و خانهنشین کردن خلیفه به حق رسول خدا (ص)؛ یعنی حضرت علی (ع) و دیگر امور نیز بوده است.
حضرت زهرا (س) چنان از این امور محزون و ناراحت بود که عبداللَّه بن حارث میگوید: «مکثت فاطمه بعد النبیّ (ص) ستّه اشهر وهی تذوب»؛(۱۳۵) «فاطمه (س) بعد از پیامبر (ص) ششماه زنده بود و این درحالی بود که بدنش در این مدّت آب میشد.»
رابعاً: چه کسی گفته که ابوبکر در سوگ پیامبر (ص) محزون نشده و نگریسته است؟! بلکه مطابق نصّ طیالسی، بر پیامبر (ص) نوحهسرایی نیز کرده است.
او میگوید: «بعد از وفات پیامبر (ص) چون بر حضرت وارد شد لبانش را بین دو چشمانحضرت گذاشت و دو دستش را به دوگیجگاه او، آنگاه فریاد برآورد:«وا نبیّاه، وا خلیلاه، وا صفیّاه»؛ «آه ای نبیّ خدا، وای ای دوست خدا، وای انتخاب شده خدا.»(۱۳۶)
خامساً: چگونه انسان در فراق رسول خدا (ص) محزون نگردد؛ در حالی که حضرت فرمود: «من اصیب بمصیبه فلیذکر مصیبته بی فإنّها من اعظم المصائب»؛(۱۳۷) «هر کس به مصیبتی گرفتار آمد باید مصیبت مرا به یاد آورد؛ زیرا که مصیبت من از بزرگترین مصیبتها است.»
سلمان و ابوالدرداء دائماً در فراق رسول خدا (ص) محزون بودند و لذا از آن دو رسیده که میگفتند: «ثلاثه احزنتنی حتّی ابکتنی: فراق محمّد (ص)…»؛(۱۳۸) «سه چیز مرا به حدّی محزون کرده که به گریه واداشته است: یکی فراق محمّد (ص) …».
حزن در فراق و دوری پیامبر (ص) به حدّی تاثیرگذار بود که حتی تنه درخت خرمایی که در مسجد رسول خدا (ص) بود نیز متاثر شد.
دارمی در سنن خود از انس بن مالک نقل میکند که رسول خدا (ص) در روز جمعه میایستاد و پشت خود را بر تنه درخت خرمایی در مسجد تکیه میداد. شخصی رومی آمد و گفت: آیا اجازه میدهید برای شما چیزی بسازم تا بر روی آن بنشینید؟ زیرا گویا شما ایستادهاید. او برای حضرت، منبر سه پلّهای ساخت که حضرت بر پله سوم آن مینشست. چون پیامبر (ص) بر روی منبر قرار گرفت، آن تنه درخت در حزن حضرت صدایی همچون صدای گاو درآورد، به حدّی که مسجد به لرزه درآمد. حضرت در آن هنگام از منبر پایین آمد و آن تنه درخت را دربرگرفت. در این هنگام بود که آرام گرفت. سپس حضرت فرمود: «والّذی نفسی بیده لو لم التزمه مازال هکذا حتی تقوم الساعه حزناً علی رسول اللَّه (ص)»؛ «قسم به کسی که جانم به دست اوست اگر او را دربرنگرفته بودم تا روز قیامت در حزن رسول خدا این چنین بود.» آنگاه پیامبر دستور داد تا آن چوب را دفن نمایند.

روبات عترت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *