اعتراض ابن تیمیه به قهر کردن حضرت زهرا (س) با ابوبکر

ابن تیمیه میگوید: «قهرکردن و کنار کشیدن فاطمه با صدّیق کاری پسندیده نبود و از کارهایی نیست که بتوان به خاطر آن حاکم را مذمّت نمود، بلکه این عمل به جرح و طعن نزدیکتر است تا اینکه مدح باشد».(۱۵۹)
او در جایی دیگر میگوید: «و اما قول ابن مطهر حلّی که تمام محدثین روایت کردهاند که پیامبر (ص) فرمود: «یا فاطمه! إنّ اللَّه یغضب لغضبک ویرضی لرضاک»، این نسبت دروغ به پیامبر است؛ زیرا این حدیث از پیامبر نقل نشده، و در کتب معروف حدیثی شناخته نشده و سند معروف یا صحیح و یا حسنی از پیامبر ندارد. و هر کس که خدا و رسول از او راضی است ضرری ندارد که یکی از خلق نسبت به او غضبناک شود، هر کس که میخواهد باشد».(۱۶۰)
پاسخ
اوّلاً: موضوع قهر کردن و کنار کشیدن حضرت زهرا (س) از آن جهت که آن حضرت به نصّ قرآن و حدیث معتبر نبوی (ص) معصومه است و به غضب او خدا و رسول به غضب درآمده، لذا دلالت بر منقصت بزرگی بر ابوبکر و عمر دارد؛ زیرا تا کسی کار خلافی انجام ندهد مورد غضب خدا و رسولش واقع نمیشود. مگر فاطمه (س) مشمول آیه تطهیر نیست؟ آیهای که دلالت بر عصمت پنج تن آل عبا از جمله حضرت زهرا (س) دارد.
ثانیاً: حدیث: «یا فاطمه! إنّ اللَّه یغضب لغضبک ویرضی لرضاک» را بسیاری از علمای عامه در کتب حدیثی خود نقل کردهاند؛ از قبیل:
۱ – ابن ابی عاصم.(۱۶۱)
۲ – حاکم نیشابوری.(۱۶۲)
۳ – ابوالقاسم طبرانی.(۱۶۳)
۴ – دولابی.(۱۶۴)
۵ – ابن عساکر دمشقی.(۱۶۵)
۶ – محبّالدین طبری.(۱۶۶)
۷ – ابن حجر هیثمی.(۱۶۷)
ثالثاً: حاکم نیشابوری بعد از نقل این حدیث تصریح به صحت سند آن کرده است. و نیز حافظ هیثمی تصریح به حَسَن بودن آن نموده است.
گرچه ذهبی به دفاع از استادش ابن تیمیه برآمده و این حدیث را با سند حاکم تضعیف کرده و گفته: حسین بن زید منکر حدیث است و حلال نیست که به او احتجاج شود، ولی این تعلیق از ذهبی غریب به نظر میرسد؛ زیرا او سبب جرح و نقد خود را ذکر نکرده و نیز علت اینکه نمیتوان به حدیث او احتجاج کرد را بیان ننموده است. نهایت مطلبی که میتوان درباره حسین بن زید ذکر کرد این است که او مشکلی ندارد. ابن عدی در «الکامل» میگوید: عموم حدیث او از اهل بیت است و امید است که در او باکی نباشد…».(۱۶۸) و ابن حجر میگوید: «او صدوق است و چه بسا در برخی موارد به خطا رفته است».(۱۶۹)
بس است در توثیق او که حافظ دارقطنی در سندی که حسین بن زید وجود دارد میگوید: «تمام این افراد ثقه هستند».(۱۷۰)
و نیز ضیاء مقدسی این حدیث را در کتاب «الاحادیث المختاره» نقل کرده است، با التزام به اینکه احادیثی که نقل میکند همگی موثّقند.
وانگهی ذهبی متّهم به تشدّد و سختگیری در احادیثی است که در باب فضایل اهل بیت علیهم السلام وارد شده است، و گاهی بدین جهت افراد بسیار جلیل القدر را تضعیف میکند. ابن حجر عسقلانی در ترجمه علی بن صالح انماطی، بعد از آنکه مشاهده کرده که ذهبی او را متّهم به گفتاری کرده که او از آن مبرّا است، میگوید: «سزاوار است کسانی که از ناحیه ذهبی تضعیف میشوند را خوب بررسی کنیم».(۱۷۱)
ذهبی چگونه این حدیث را تضعیف کرده؛ در حالی که شیخ و استاد او حافظ مزّی در «تهذیب الکمال» و نیز ابن حجر در «الاصابه» از باب احتجاج این حدیث را نقل کرده و آن را تضعیف نکردهاند.
رابعاً: چه کسی گفته که خداوند سبحان اگر از کسانی به جهت یک عمل خاصی راضی شده تا ابد از آنان راضی است؛ گرچه بعد از آن عمل کارهای خلاف بسیاری انجام داده باشند. بنابراین پیامبر (ص) گرچه به جهت بیعت رضوان از عدهای از صحابه راضی شد ولی این رضایت در مورد خاص و مربوط به آن عمل است و شامل اعمال خلاف او نمیشود. و نیز دلالت بر راضی بودن خداوند از آنان تا آخر عمر ندارد.
خامساً: معنای جمله «کائناً من کان» هر کس میخواهد باشد، چیست؟ آیا این اهانت به حضرت زهرا (س) و اظهار عداوت به او نیست.
سادساً: گرچه جمله: «یا فاطمه! إنّ اللَّه یغضب لغضبک ویرضی لرضاک» در صحاح ستّه نیامده ولی شبیه این مضمون در صحیح بخاری وارد شده است.
بخاری به سند خود از مسور بن مخرمه نقل کرده که رسول خدا (ص) فرمود: «فاطمه بضعه منّی فمن اغضبها اغضبنی»؛(۱۷۲) «فاطمه پارهای از تن من است پس هر کس او را به غضب درآورد مرا به غضب درآورده است.»
میدانیم که هر کس شخصی را به غضب درآورد او را اذیت و آزار داده است. در نتیجه پیامبر (ص) به جهت غضب دخترش فاطمه (س) اذیت و آزار شده است. در قرآن کریم آمده است: «إِنَّ الَّذِینَ یُوْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِی الدُّنْیا وَالآْخِرَهِ وَاَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِیناً)؛(۱۷۳) «آنها که خدا و پیامبرش را آزار میدهند، خداوند آنان را از رحمت خود در دنیا و آخرت دور ساخته، و برای آنها عذاب خوارکنندهای آماده کرده است.»
برگرفته از کتاب الگوی برتر نوشته آقای علی اصغر رضوانی

روبات عترت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *